على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1699

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و ريزش . و جريان و سيلان . و رونق و رواج بازار و پول . و نوعى از اصول موسيقى . و روانى دادن : فرستادن و ارسال كردن و سبب رايج شدن و سبب شدن آنكه چيزى بها و قيمت خود را دارا شود . و سبب اجراى حكم شدن . روان‌يابنده ( rav n - y bande ) ا . پ . نفس ناطقه . روانيدن ( rav nidan ) ف ل و م . پ . رايج كردن و سبب رايج شدن . و ارسال كردن و فرستادن . و مناسب و لايق شدن و سزاوار گشتن . و قابل خريد و فروخت شدن متاع و كالا . و رايج شدن پول . روانيدن ( rov nidan ) ف م . پ . روئيدن كنانيدن و سبب روئيدن شدن . رواوه ( rav ve ) ا . پ . آلتى از موسيقى كه رباب نيز گويند . رواه ( rav h ) ا . پ . قوت و طعام زندانيان و اسيران . رواه ( rov h ) م . ع . راه روها و رواها . مر . روه . رواهش ( rav hec ) ا . ع . رگهاى درون بازو . و رگهاى ظاهر پنجه . رواهص ( rav hes ) ا . ع . سنگهاى بر هم نشستهء استوار . و سنگهائى كه سپل شتر را كوبد . روايا ( rav y ) ا . ع . ج . رواية . و ج . روية . روايا ( rav y ) و روايات ( rev y t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روايتها . و داستانها و حكايتها و قصه‌ها و افسانه‌ها . و خبرها و حديثها . رواية ( rev yat ) م . ع . روى الحديث رواية ( از باب ضرب ) : باز گفت آن سخن را . و كذلك روى الشعر . و روى الحبل : تافت آن ريسمان را . و روى على اهله : آب آورد براى كسان خود . و كذلك روى لاهله . و رواه على الرحل : محكم بست آن را بر شتر بر سر رواء تا برنيفتد . و روى القوم : آب كشى كرد براى آن قوم . و روى البعير الماء : حمل كرد آن شتر آب را و كشيد آن را . روايت ( rev yat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نقل سخن و يا خبر از كسى . و حديث . و داستان و قصه و نقل . و روايت كردن : از قول كسى سخنى و يا خبرى گفتن و نقل كردن . و بيان كردن حديث . روائح ( rav eh ) ع . ج . رائحة . روائس ( rav es ) ا . ع . اعلاى رودبار ها . و ابرى كه پيش پيش رود . روايش ( rav yec ) ا . پ . رواج فروش اسباب و متاعهاى با قيمت كه به سهولت فروخته شوند . روائل ( rav el ) ع . ج . رائل . روائم ( rav em ) ا . ع . ديگپايها . روائى ( rav i ) ا . پ . رواج . و گردش دست بدست . و انتشار . و رونق و خوبى داد و ستد و خريد و فروخت . و رواج بازار ضد كسادى . و بهره‌مندى . و تمامى . و بر آمدن حاجت و اصلاح آن و برآوردن آن . و شايستگى . و موافقت . و لياقت و سزاوارى . و زيبائى . و مجازى ضد حقيقى . و روائى دادن : رواج دادن و رونق دادن . و منتشر كردن . و روائى يافتن : رواج و رونق حاصل كردن و منتشر شدن . روب ( ravb ) ا و ص . ع . آميزش و اختلاط . الحديث : لا شوب و لا روب فى البيع و الشراء اى لا غش و لا تخليط . و لبن روب : شير خفته و يا شير مسكه برآورده . روب ( ravb ) و ( roub ) م . ع . راب اللبن روبا و رؤبا ( از باب نصر ) : خفت شير و جغرات شد . و راب فلان : سرگشته و شوريده راى و مست گرديد فلان از خواب و جز آن . و سست شد از سيرى و از غلبهء خواب و گران جسم و گرانجان و بسته خاطر برخاست . و راب الرجل : دروغ گفت آن مرد . و راب فلان : مانده گرديد فلان . و راب دمه : نزديك هلاكت رسيد . و راب فلانا : جغرات داد فلان را . و نيز روب : آميختن . روب ( rub ) پ . ح م . روفتن . و ا و ص . آنچه از روفتن جائى بدست آيد . و روبنده ، و روفته شده . و روب كردن : روفتن و ازالهء كثافات كردن . و جاروب و يا خانه روب يعنى روبندهء جاى و روبندهء خانه ، ابزارى را گويند كه بدان كناست كنند و جاى و خانه را بدان پاك كنند . و خاك روب يعنى خاك روفته شده . روبا ( rub ) ا . پ . تاجريزى و عنب - الثعلب . و روباه . روبارو ( ru - b - ru ) م ف . پ . مواجه و مقابل و روبرو . و روبارو كردن : مقابل كردن و روبروى هم واداشتن و مواجه ساختن و مقابله نمودن . روباز ( ru - b z ) ص . پ . گشاده‌رو و بىحجاب . و هر چيز كه پيشگاه آن باز باشد . روبان ( ravb n ) ص . ع . باد كرده . و سست و تنبل شده از پرخورى و يا از غلبهء خواب . و بسته خاطر و مكدر و منگ . ج : روبى . روبان ( rub n ) ص . پ . كسى و يا چيزى كه مىروبد . روبان ( rub n ) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - پارچهء نوار مانند كه در زينت و آرايش لباس به كار برند . روبانيدن ( rub nidan ) ف م . پ . روفتن كنانيدن و فرمودن و سبب روفتن شدن . و پاك كردن دندان .